{"id":297,"date":"2023-10-09T11:42:21","date_gmt":"2023-10-09T11:42:21","guid":{"rendered":"https:\/\/hiperbulia.pl\/?p=297"},"modified":"2023-10-09T15:18:30","modified_gmt":"2023-10-09T15:18:30","slug":"burn-monsieur-dior","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/2023\/10\/09\/burn-monsieur-dior\/","title":{"rendered":"Burn Monsieur Dior – feministyczna analiza \u201eNew Look\u201d Christiana Diora"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

NOWE SPOJRZENIE<\/strong>
         Wyzwolony spod r\u0105k Nazist\u00f3w Pary\u017c, dotkni\u0119ty okupacj\u0105 oraz wojn\u0105, pr\u00f3bowa\u0142 znowu powsta\u0107 na nogi i odzyska\u0107 swoj\u0105 przedwojenn\u0105 s\u0142aw\u0119, kt\u00f3r\u0105 pr\u00f3bowano mu odebra\u0107. W takiej scenerii, wspierany przez \u201ekr\u00f3la francuskich prz\u0119dzalni\u201d Marcela Boussaca, swoje przedsi\u0119biorstwo otwiera Christian Dior. By\u0142 on ju\u017c znanym projektantem, a otwarcie jego w\u0142asnego domu mody budzi\u0142o podekscytowanie w spragnionym \u015bwie\u017co\u015bci mie\u015bcie. W 1947 roku zadebiutowa\u0142 kolekcj\u0105 \u201eNew Look\u201d, kt\u00f3ra charakteryzowa\u0142a si\u0119 podkre\u015bleniem kr\u0105g\u0142o\u015bci kobiecej sylwetki \u2013 uformowany biust, wyrze\u017abiona talia i obszerne, bufiaste, d\u0142ugie sp\u00f3dnice stanowi\u0142y g\u0142\u00f3wne elementy jego odzie\u017cy. M\u00f3wiono, \u017ce zrewolucjonizowa\u0142a ona mod\u0119 – przedstawi\u0142a \u015bwie\u017c\u0105 ide\u0119 kobieco\u015bci oraz pozostawi\u0142a na niej znami\u0119, kt\u00f3re nietrudno dostrzec nawet dzi\u015b. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 jej nowatorsko\u015bci opiera\u0142a si\u0119 na inspiracji i wykorzystaniu porzuconych przed wojn\u0105 element\u00f3w ubioru, takich jak chocia\u017cby gorset. Nieciesz\u0105cy si\u0119 wtedy dobr\u0105 reputacj\u0105 za jej spraw\u0105 zdawa\u0142 si\u0119 ponownie powraca\u0107 do \u0142ask, nios\u0105c ze sob\u0105 opresyjn\u0105 histori\u0119 kobiecej odzie\u017cy. <\/p>\n\n\n\n

PRZEDWOJENNA REWOLUCJA
<\/strong>         Doskonale wiadomo, \u017ce dawniej, przed XIX wiekiem, w odzie\u017cy damskiej bardzo liczy\u0142 si\u0119 efekt wizualny. Ka\u017cdemu znany gorset stanowi\u0142 jej znacz\u0105cy element, bowiem to w\u0142a\u015bnie on mia\u0142 najbardziej podkre\u015bla\u0107  figur\u0119 w parze z obfitymi sp\u00f3dnicami, kontrastowo posiadaj\u0105cymi uzasadnione zastosowanie. Uniemo\u017cliwiaj\u0105cy swobod\u0119 ruchu \u201eprzyrz\u0105d\u201d zapisa\u0142 si\u0119 w kartach historii, jako przedstawiciel nie zawsze praktycznej i niewygodnej europejskiej kobiecej mody. Swoj\u0105 istot\u0105 cz\u0119\u015bciowo sprowadza\u0142 kobiety do pe\u0142nienia roli wy\u0142\u0105cznie wygl\u0105daj\u0105cych pi\u0119knie, szczeg\u00f3lnie bior\u0105c pod uwag\u0119 jego dosy\u0107 powszechne u\u017cytkowanie, wynikaj\u0105ce z narzucanych regu\u0142 przyzwoito\u015bci. W\u0142a\u015bciwie nie pozostawiano im wyboru \u2013 obyczaje silnie egzekwowa\u0142y noszenie opresyjnego gorsetu, w przeciwnym razie uznawano to za nieprzyzwoite. 
         Wraz z ko\u0144cem rewolucji francuskiej i powstaniem Stan\u00f3w Zjednoczonych zacz\u0119to wi\u0119cej my\u015ble\u0107 o spo\u0142ecznej pozycji kobiet. Pojawia\u0142y si\u0119 argumenty, \u017ce fundamentem dobrze funkcjonuj\u0105cego spo\u0142ecze\u0144stwa jest mi\u0119dzy innymi r\u00f3wno\u015b\u0107, chocia\u017cby p\u0142ci. Zasady ubioru stanowi\u0142y wtedy niema\u0142\u0105 przeszkod\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia tego celu, st\u0105d zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 propozycje, maj\u0105ce zmieni\u0107 damsk\u0105 odzie\u017c na bardziej u\u017cyteczn\u0105. Od Amelii Bloomer, znanej z wynalezienia tzw. \u201ebloomers\u201d \u2013 kobiecych \u201espodni\u201d w drugiej po\u0142owie XIX wieku, umo\u017cliwiaj\u0105cych wygodniejsz\u0105 jazd\u0119 na rowerze, przez Paula Poiret i Coco Chanel, kt\u00f3rzy w swoich XX-wiecznych projektach ubra\u0144 dla kobiet eliminowali gorsety i propagowali u\u017cycie spodni, a\u017c do Louisa R\u00e9arda, wynalazcy bikini ods\u0142aniaj\u0105cego wi\u0119cej cia\u0142a ni\u017c dot\u0105d by\u0142o przyzwoite \u2013 wszyscy brali udzia\u0142 w rewolucji standardu damskiego ubioru i tworz\u0105c now\u0105 mod\u0119 uwalniali kobiety z opresyjnych stroj\u00f3w. Okres drugiej wojny \u015bwiatowej pozornie ugruntowa\u0142 t\u0119 norm\u0119, poniewa\u017c, g\u0142\u00f3wnie w Wielkiej Brytanii, zosta\u0142y zmuszone z uwagi na nieobecno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn do zajmowania si\u0119 zar\u00f3wno domem, jak i swoim krajem, wi\u0119c nosi\u0142y rzeczy praktyczne, przystosowane do pracy i wygodne. To wszystko da\u0142o im poczucie si\u0142y i niezale\u017cno\u015bci, kt\u00f3rego dot\u0105d mia\u0142y niewiele. Pr\u0119dko rozwijaj\u0105ca si\u0119 przedwojennie pierwsza fala feminizmu i ruch sufra\u017cystek znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142y na te tendencje w modzie. Wyzwolone kobiety potrzebowa\u0142y r\u00f3wnie swobodnej odzie\u017cy oraz mo\u017cliwo\u015bci wyboru, oswobodzonego z obyczajowych regu\u0142.<\/p>\n\n\n\n

KONTROWERSYJNY DIOR
<\/strong>         W 1947 roku pojawia si\u0119 \u201eNew Look\u201d  Christiana Diora. Ubrania z tej kolekcji, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 cechami kontrastowymi do wojennej odzie\u017cy, szokowa\u0142y. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 przesadn\u0105 kobieco\u015bci\u0105, osi\u0105gni\u0119t\u0105 metodami, kt\u00f3rych wystrzegano si\u0119 kr\u00f3tko przed wojn\u0105 czyli bufiastymi, d\u0142ugimi sp\u00f3dnicami i sztywnym podkre\u015bleniem talii. Na wytworzenie tych kreacji po\u015bwi\u0119cano znacz\u0105ce ilo\u015bci materia\u0142u nadal brakuj\u0105cego w uderzonej wojn\u0105 Europie. Zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce niepraktyczna i silnie kobieca odzie\u017c wysz\u0142a z mody, jednak Dior wprowadzi\u0142 j\u0105 na nowo, oferuj\u0105c pokrzywdzonym przez niewygod\u0119 reglamentacji kobietom niespecjalnie feministyczn\u0105 sztuk\u0119, odpowiadaj\u0105c\u0105 jednak na ich \u017c\u0105dania. W powojennym Pary\u017cu kolekcj\u0119 ubra\u0144 dla zamo\u017cnych kobiet ogl\u0105daj\u0105 te bardziej biedne, g\u0142odne nowo\u015bci i nieosi\u0105galnego luksusu. W 1948 w magazynie New Liberty, w jednym z ich artyku\u0142\u00f3w, zostaje powiedziane: \u201eW \u015bwiadomym stylu Pary\u017cu tylko modelki i zamo\u017cne kobiety mog\u0142y pozwoli\u0107 sobie, \u017ceby je [ubrania z kolekcji] nosi\u0107. Przeci\u0119tna kobieta wola\u0142a kupi\u0107 jedzenie.\u201d.
         Ponowne uprzedmiotowienie kobiet i zdegradowanie ich do pe\u0142nienia roli wygl\u0105dania pi\u0119knie by\u0142o mimo wszystko czym\u015b, czego one same po\u017c\u0105da\u0142y. W okresie drugiej wojny \u015bwiatowej odebrano im to prawo poprzez umieszczenie je w bardziej m\u0119skie i praktyczne ubrania, s\u0142u\u017c\u0105ce do pracy. Ponadto przez reglamentacj\u0119 pozbawiono ich luksusu \u2013 dost\u0119pu do ekskluzywnej odzie\u017cy. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Dior odpowiada na te \u017c\u0105dania i upublicznia swoj\u0105 rewolucyjn\u0105 kolekcj\u0119 w odpowiednim czasie. Tworzy trend, kt\u00f3ry b\u0119dzie wtedy trwa\u0107 przez ca\u0142\u0105 dekad\u0119. Jednak\u017ce, czy to po\u017c\u0105danie by\u0142o racjonalnym? Czy musia\u0142o zosta\u0107 spe\u0142nione, a raczej czy zosta\u0142oby bez \u201eNew Look\u201d? Rozwi\u0105zania oferowane przez Diora mo\u017cna nazwa\u0107 swoist\u0105 interpretacj\u0105 oczekiwa\u0144, kt\u00f3re kobiety mia\u0142y od powojennych klimat\u00f3w odbudowy i nowo\u015bci, przynajmniej w sferze mody. Przedstawi\u0142 on wizj\u0119, jak wed\u0142ug niego mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 \u201enowoczesna dama\u201d. Jego propozycje by\u0142y pokrewne z tym, czego starano si\u0119 unika\u0107 przed wojn\u0105 \u2013 te projekty zdaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 niewiele wsp\u00f3lnego z praktyczno\u015bci\u0105. Coco Chanel odpowiedzia\u0142a: \u201eDior nie ubiera kobiet, tylko je tapiceruje\u201d. Pomimo niewygody kobiety nosz\u0105ce kreacje z kolekcji czu\u0142y wynios\u0142o\u015b\u0107 i dum\u0119, ze wzgl\u0119du na reprezentowany przez nie luksus i \u015bwie\u017co\u015b\u0107, budz\u0105ce zazdro\u015b\u0107 zwyk\u0142ych ludzi. Zapocz\u0105tkowane wtedy tendencje w modzie, kosztem komfortu os\u00f3b nosz\u0105cych t\u0119 odzie\u017c, pr\u00f3bowa\u0142y wydoby\u0107 z niej bardziej teatralne i wymodelowane oblicze, nieosi\u0105galne u\u017cyciem lu\u017anych i tylko delikatnie zwa\u017caj\u0105cych na kr\u0105g\u0142o\u015bci sylwetki ubra\u0144. 

KRYTYCZNA RZECZYWISTO\u015a\u0106
         <\/strong>Christian Dior pr\u0119dko spotka\u0142 si\u0119 z nieuniknion\u0105, ze wzgl\u0119du na kontrowersyjno\u015b\u0107 jego kolekcji, krytyk\u0105. Po pierwszych pokazach \u201eNew Look\u201d fotografowane modelki w jego kreacjach w Montmartre zosta\u0142y zaatakowane przez sprzedawczynie na targu, pr\u00f3buj\u0105ce zerwa\u0107 je z nich – by\u0142 to w\u0142a\u015bciwie pierwszy okaz niezadowolenia, forma protestu, stanowi\u0105ca pocz\u0105tek fali innych. Przyjazd projektanta do Stan\u00f3w Zjednoczonych zosta\u0142 odebrany bardzo negatywnie, szczeg\u00f3lnie w Chicago, gdzie strajkowa\u0142y rozgoryczone kobiety \u2013 na ich transparentach znalaz\u0142y si\u0119 has\u0142a takie jak: \u201eBurn Monsieur Dior\u201d, \u201eChristian Dior go home\u201d, \u201eDown with the New Look\u201d. Podobne reakcje otrzymywa\u0142 w ca\u0142ych Stanach. Kontrowersje wywo\u0142ane przez t\u0119 kolekcj\u0119, nawet par\u0119 lat po ods\u0142oni\u0119ciu, by\u0142y tematem rozm\u00f3w. W 1948 zosta\u0142a zakazana w sowieckiej Rosji. W celu uzasadnienia decyzji, nazwano j\u0105 \u201eprzyk\u0142adem zgorszenia ameryka\u0144skiego kapitalizmu\u201d. Silne emocje, kt\u00f3re wywo\u0142ywa\u0142a kr\u0105\u017cy\u0142y tak\u017ce w\u015br\u00f3d zwyk\u0142ych ludzi. Fotograficzne dokumentacje pokazuj\u0105 ich zdegustowanie i odstr\u0119czenie wobec os\u00f3b nosz\u0105cych ubrania Diora. W Wielkiej Brytanii starano si\u0119 w og\u00f3le pomija\u0107 fakt istnienia \u201eNew Look\u201d ze wzgl\u0119du na powojenn\u0105 n\u0119dz\u0119 i braki w materia\u0142ach, g\u0142\u00f3wnie eksportowanych w celu sp\u0142acenia zaci\u0105gni\u0119tych w czasie wojny d\u0142ug\u00f3w. Kr\u00f3l George VII i brytyjski rz\u0105d uwa\u017cali, \u017ce kreacje wymagaj\u0105 u\u017cycia zbytecznej ilo\u015bci tkanin i pot\u0119piali t\u0119 kolekcj\u0119. Mimo tego, zezwalali by szyto ubrania Diora na terenie ich kraju, jednak tylko dla cel\u00f3w eksportowych, co pokazuje, \u017ce pomimo krytyki by\u0142y pozytywnie odbierane, a \u201eNew Look\u201d cieszy\u0142 si\u0119 dobr\u0105 s\u0142aw\u0105.<\/p>\n\n\n\n

WYZWOLENIE MODY
         <\/strong>Pary\u017c zdoby\u0142 miano stolicy mody, kt\u00f3re chciano mu odebra\u0107 w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej. Nazi\u015bci podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 przeniesienia jej do Berlina i Wiednia, w tym celu przewozili w\u0142a\u015bnie tam paryskich projektant\u00f3w i pracownik\u00f3w. Niekt\u00f3rym nakazywano szycie ubra\u0144 dla niemieckich oficer\u00f3w i ich \u017con, chocia\u017cby samemu Diorowi czy Balmainowi. To korelowa\u0142o z nazistowsk\u0105, totalitarn\u0105 ide\u0105 kontrolowania ka\u017cdej sfery \u017cycia cz\u0142owieka, w tym bran\u017cy odzie\u017cowej. Po wyzwoleniu Pary\u017ca w 1944 roku odzyska\u0142a ona swobod\u0119, jednak teraz oczekiwano od niej czego\u015b \u015bwie\u017cego, pokrzepiaj\u0105cego oraz wskazuj\u0105cego na kontynuacj\u0119 chwa\u0142y i wy\u017cszo\u015bci paryskiej mody. \u201eNew Look\u201d by\u0142 jedn\u0105 z pierwszych upublicznionych wtedy kolekcji, tym samym sta\u0142 si\u0119 istnym remedium na g\u0142\u00f3d publiczno\u015bci. Christian Dior pragn\u0105\u0142, \u017ceby uszcz\u0119\u015bliwi\u0107 nim kobiety i pom\u00f3c im w prze\u017cywaniu wojennych nieszcz\u0119\u015b\u0107 i traumy z nich powsta\u0142ej. Ta maj\u0105ca podnosi\u0107 na duchu sztuka odpowiada\u0142a na po\u017c\u0105danie i oferowa\u0142a kontrast, w pewien spos\u00f3b radykalny. Poprzez odrzucenie feministycznych regu\u0142 projektowania ubioru i powr\u00f3t do zamierzch\u0142ych metod podkre\u015blania kobieco\u015bci zdoby\u0142a wi\u0119kszy rozg\u0142os i silniej wp\u0142yn\u0119\u0142a na publik\u0119. \u015awi\u0119towanie odzyskanej wolno\u015bci odbywa\u0142o si\u0119 zatem tak\u017ce w damskiej modzie, przymuszonej do s\u0142u\u017cenia w pracy. Ubrania chocia\u017cby Coco Chanel, pomimo luksusu, kt\u00f3re reprezentowa\u0142y, mog\u0142y by\u0107 kojarzone z tymi z czas\u00f3w wojny ze wzgl\u0119du na swoje podobie\u0144stwo do odzie\u017cy m\u0119skiej oraz nieakcentowania kobiecych cech. Sta\u0142y si\u0119 wi\u0119c najzwyczajniej nudne, mo\u017cliwie budz\u0105ce niesmak. Dior zaprezentowa\u0142 za\u015b co\u015b \u201ehiperkobiecego\u201d, zupe\u0142nie odr\u0119bnego od dotychczasowego, co powodowa\u0142o szok, ale budzi\u0142o te\u017c sympati\u0119 przez oddanie kobietom mo\u017cliwo\u015bci wygl\u0105dania \u201epi\u0119knie\u201d, a raczej po prostu damsko. Ci\u0119\u017cko si\u0119 zatem dziwi\u0107, \u017ce kolekcja osi\u0105gn\u0119\u0142a sukces i zapocz\u0105tkowa\u0142a trwaj\u0105cy dekad\u0119 trend. Ten obszar sztuki, tak jak inne, przeszed\u0142 tym samym swoist\u0105 rewolucj\u0119, g\u0142\u00f3wnie przez wojenne do\u015bwiadczenia i wynikaj\u0105ce z nich kierunki, w tym przypadku sk\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 do powojennego optymizmu, w odpowiedzi na przesz\u0142\u0105 ju\u017c katastrof\u0119. 

KONIEC \u201eNEW LOOK\u201d
         <\/strong>W 1957 roku umiera Christian Dior, a jego miejsce dyrektora kreatywnego przejmuje Yves Saint Laurent. Wraz z t\u0105 \u015bmierci\u0105 ko\u0144czy si\u0119 trend, zapocz\u0105tkowany przez \u201eNew Look\u201d. Zaczyna by\u0107 kojarzony ze starymi kobietami, a odzie\u017c damska ponownie przechodzi zmiany – bardziej popularna staje si\u0119 kr\u00f3tka sp\u00f3dnica, a gorsety przedpotopowe. Pomimo ko\u0144ca tej ery w modzie i popularno\u015bci kolekcji inspirowa\u0142a bli\u017cszych naszym czasom projektant\u00f3w takich jak Vivienne Westwood, czy Johna Galliano. Mo\u017cna doj\u015b\u0107 zatem do wniosku, \u017ce powr\u00f3t do opresyjnych element\u00f3w odzie\u017cy w celu stworzenia \u015bwie\u017cej, imponuj\u0105cej sztuki w projektach Diora by\u0142 tylko tendencj\u0105, kt\u00f3ra trwa\u0142a w\u0142a\u015bciwie nied\u0142ugo. Powojenne oczekiwania powinny by\u0142y w sztuce zostawa\u0107 spe\u0142niane, \u017ceby pokrzepia\u0107 i dawa\u0107 nadziej\u0119 na odbudow\u0119. Gdy przyszed\u0142 ich koniec, to\u017csamy z rzeczywistym przywr\u00f3ceniem porz\u0105dku w zachodniej Europie, mog\u0142a zn\u00f3w otworzy\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017cnorodne, zupe\u0142nie niezwi\u0105zane z wojn\u0105 i bardziej feministyczne kierunki. Dior tworz\u0105c t\u0119 kolekcj\u0119 nie pr\u00f3bowa\u0142 by\u0107 przeciwny feminizmowi, stara\u0142 si\u0119 odpowiadzie\u0107 na \u017c\u0105dania kobiet, uszcz\u0119\u015bliwi\u0107 je i da\u0107 im to, czego chcia\u0142y, a w\u0142a\u015bciwie potrzebowa\u0142y. Niew\u0105tpliwie mia\u0142 wp\u0142yw na powstanie na nogi przemys\u0142u odzie\u017cowego w Pary\u017cu, a jego sztuka pozostaje inspiracj\u0105 a\u017c do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Bibliografia
<\/strong>A. Beevor, A. Cooper, Tajna bro\u0144 ruchu oporu. W jaki spos\u00f3b Francuzki wykorzystywa\u0142y mod\u0119 przeciwko Nazistom?<\/em>, \u201eTwojaHistoria.pl\u201d, 2018.
https:\/\/twojahistoria.pl\/2018\/03\/29\/tajna-bron-ruchu-oporu-w-jaki-sposob-francuzki-wykorzystaly-mode-przeciwko-nazistom\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

C. Govan, Christian Dior: In Memory of the New Look<\/em>, \u201eFrance Today\u201d, 2019.
https:\/\/francetoday.com\/culture\/christian-dior-in-memory-of-the-new-look\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

L. Grant, Light at the end of the tunnel<\/em>, \u201eThe Guardian\u201d, 2007.
https:\/\/www.theguardian.com\/lifeandstyle\/2007\/sep\/22\/fashion.features<\/a>

E. V. Huang, The New Look by Dior<\/em>, \u201eSynapse\u201d, 2020.
https:\/\/synapse.ucsf.edu\/articles\/2020\/11\/14\/new-look-dio<\/a>r<\/p>\n\n\n\n

S. Jagannathan, A. Das, The history behind corsets: how a piece of clothing sparked controversy, criticism and empowerment<\/em>, \u201eThe Wildcat Tribune\u201d, 2022.
https:\/\/thewildcattribune.com\/13604\/ae\/the-history-behind-corsets-how-a-piece-of-clothing-sparked-controversy-criticism-and-empowerment\/<\/a>

V. Nicholson, The 1940s: 'Britain’s wartime women gained a new sense of power’<\/em>, \u201eThe Guardian\u201d, 2018.
https:\/\/www.theguardian.com\/lifeandstyle\/2018\/feb\/03\/1940s-britains-wartime-women-gained-a-new-sense-of-power<\/a>

A. Palmer, Dior’s scandalous new look: when Christian Dior’s extravagantly feminine New Look burst upon the fashion-starved post-World War II scene, it was hailed as a triumph. But not everyone accepted it. A glimpse into the rise of\u2014and shock waves caused by\u2014a fashion icon.<\/em>, \u201eROM Magazine\u201d, 2010.
https:\/\/www.thefreelibrary.com\/Dior%27s+scandalous+new+look%3A+when+Christian+Dior%27s+extravagantly…-a0222486557<\/a>

F. Scantlebury, A dress for Peacetime: Dior’s New Look<\/em>, 2017.
https:\/\/medium.com\/@francescascantlebury\/a-dress-for-peacetime-diors-new-look-bf73d608535<\/a>

V. Song, The French icon who revolutionised women’s clothes<\/em>, \u201eBBC\u201d, 2021.
https:\/\/www.bbc.com\/culture\/article\/20210201-the-french-icon-who-revolutionised-womens-clothes<\/a>

D. Soroko, Fashion and feminism: a history<\/em>, \u201eEpigram\u201d, 2021.
https:\/\/epigram.org.uk\/2021\/03\/08\/fashion-and-feminism\/<\/a>

P. W. Thomas, Rational Dress Reform, Victorian Bloomers and Cycling Costumes<\/em>, \u201eFashion-Era\u201d, 2023.
https:\/\/fashion-era.com\/fashion-history\/victorians\/victorian-bloomers<\/a>

New Look, czyli jak Christian Dior stworzy\u0142 kobiet\u0119<\/em>., \u201eMiumag\u201d, 2022.
https:\/\/miumag.pl\/buzz\/new-look-czyli-jak-christian-dior-stworzyl-kobiete-3554<\/a>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

NOWE SPOJRZENIE         Wyzwolony spod r\u0105k Nazist\u00f3w Pary\u017c, dotkni\u0119ty okupacj\u0105 oraz wojn\u0105, pr\u00f3bowa\u0142 znowu powsta\u0107 na nogi i odzyska\u0107 swoj\u0105 przedwojenn\u0105 s\u0142aw\u0119, kt\u00f3r\u0105 pr\u00f3bowano mu odebra\u0107. W takiej scenerii, wspierany przez \u201ekr\u00f3la francuskich prz\u0119dzalni\u201d Marcela Boussaca, swoje przedsi\u0119biorstwo otwiera Christian Dior. By\u0142 on ju\u017c znanym projektantem, a otwarcie jego w\u0142asnego domu mody budzi\u0142o podekscytowanie w spragnionym \u015bwie\u017co\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-297","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=297"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":306,"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/297\/revisions\/306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hiperbulia.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}